|
Alleen abortus bij ondraaglijk lijden, een apologie
Apologie, Isidorusweb.nl, 17-02-11
Vandaag verscheen mijn opinie-artikel ' Alleen abortus bij ondraaglijk lijden' in dagblad Trouw. Graag geef ik enkele overwegingen en achtergronden om dit artikel te schrijven. Het gaat immers om een kwestie van leven en dood.
Toen ik een week geleden het artikel Alleen abortus bij ondraaglijk lijden (Trouw, 17-02-11) schreef, vermoedde ik al dat er veel stof over zou opwaaien. Immers: het hele abortusdebat zit al jaren in een loopstellingenoorlog vast. Confessionelen ('leven is absoluut onaantastbaar vanaf de conceptie tot het graf') en liberalen ('elke moeder mag absoluut autonoom beslissen over haar eigen buik') geven elkaar geen millimeter. Maar omdat het letterlijk over een zaak van leven en dood handelt, moeten we met elkaar blijvend in debat treden, ook omdat ik elk moreel debat geen absolute, gedecontextualiseerde uitspraken gedaan kunnen worden. Van tevoren had ik dan ook goed nagedacht waarom ik dit artikel wilde schrijven, en welke reacties mij te beurt zouden kunnen vallen.
'Vroege euthanasie'
Ik pleit ervoor om abortus te beschouwen als een vorm van hele vroege euthanasie. Dat is niet louter een kwestie van semantiek, geen woordendans om de keiharde realiteit van afgedreven kinderen te verbloemen. Hoe je iets noemt, heeft namelijk zeer bepaalde gevolgen voor hoe je er naar kijkt en hoe je het beoordeeld. Of je een rode roos met Valentijn een 'knieval voor de commercie' noemt of een 'teken van liefde en genegenheid' heeft zeker betekenis voor het gevoel dat je bij die ene roos van je geliefde hebt. Zo ook ben ik er van overtuigt dat het voor de ethische afweging zeer veel uitmaakt, of je spreekt van 'vruchtafdrijving' of van 'vroege euthanasie'.
'Non-debat'
Dit heeft te maken met de ingegraven posities in het abortusdebat waar ik eerder over sprak. De reacties op o.a. de Trouwwebsite onder mijn artikelen spraken zelfs van een 'non-debat' omdat 'iedereen het er over eens is' dat een vrouw baas is in eigen buik. Gezien echter het abortusstandpunt van de Christenunie en de SGP denkt in ieder geval een aandeel van de Nederlandse samenleving hier anders over. En nu ook de PVV zich in dit debat lijkt te scharen aan de kant van 'abortus, daar moeten we over na blijven denken' lijkt voor een grotere groep Nederlanders abortus geen uitgemaakte ethische zaak, maar een complex moreel dilemma.
Leven en sterven dicht bij elkaar
De abortusdiscussie wordt door CU, SGP en PVV overigens niet gevoerd om confessionele gronden, maar op medische gronden. Nu men in staat is kinderen zo vroeg in de zwangerschap al buiten de moederschoot in leven te houden, is het dilemma duidelijk. Hoe kan je wettelijk toestaan dat een kind tot 24 weken mag worden afgedreven als diezelfde artsen in staat zijn kinderen vanaf 25 weken in een couveuse in leven te houden?
Loopgraven
In mijn opinie-artikel wijs ik erop dat voor veel 'confessioneel bezwaarden' de discussie zich toespitst op de vraag naar het begin van het menselijk leven. Gelovigen zullen de conceptie (versmelting zaad- en eicel) aanwijzen als het begin van het zo beschermwaardige leven, terwijl radicale liberalen dit 'levensbegin' zo dicht mogelijk bij de feitelijke geboorte willen houden om moreel maximale vrijheid voor afbreking te generen. Indien men abortus als een vorm van vroege euthanasie zou beschouwen, is deze discussie niet langer relevant, en kan dit zeer filosofische punt terzijde worden geschoven. Het vervuild het abortusdebat.
Geen 'late anticonceptie'
Net als het PVV-kmaerlid Gerbarnds pleit ik ervoor de verantwoordelijkheid voor een abortus niet absoluut bij de moeder neer te leggen, maar in laatste instantie bij de behandelend arts. Er moet namelijk in de eerste plaats een medische noodzaak zijn voor deze 'zeer vroege euthanasie' en niet louter een emotionele 'noodzaak' van de dragende moeder. Ten eerste wordt zo voorkomen dat abortus als een 'late anticonceptie' wordt gebruikt of als 'oplossing' voor een om wat voor een reden niet gewenste zwangerschap. Natuurlijk moet de fysieke, psychologische, emotionele en sociologische omstandigheden van de moeder in ogenschouw worden genomen. Een geestelijk gehandicapt meisje van 14 dat door haar vader is verkracht, kan wellicht geen kind dragen, baren en verzorgen.
'Niet-perfect kind'?
En ten tweede wordt de morele druk van de schouders van de moeders gehaald, die nu exclusief daar ligt. Wie er voor kiest om een 'niet-perfect' kind op de wereld te zetten, voelt zich daarvoor vaak schuldig verklaard door de omgeving. 'Je had toch kunnen aborteren? Dan is het nu je eigen schuld.' Bovendien zouden zorgverzekeraars kunnen besluiten om niet meer alle zorg voor een dergelijk 'foutje-dat-voorkomen-had-kunnen-worden' te vergoeden. Die discussies worden al gevoerd. Als je de beslissing over een vruchtafdrijving een medische afweging maakt, die door artsen en familie samen wordt gemaakt, wordt de onevenredig grote druk van de moerders af gehaald.
2x blij?
Beiden kampen zouden blij moeten zijn met deze opening. De confessionelen 'krijgen' de erkenning dat het leven begint bij de conceptie. En de radicaal liberalen 'behouden' de mogelijkheid tot vruchtafdrijving. Beide partijen moeten ook iets 'inleveren': de ene hun absolute verbod op abortus what so ever, en de ander hun onbeperkte recht op datzelfde.
Kleinere kwaad
Maar natuurlijk zijn beide partijen niet tevreden, en word ik tussen de confessionele hamer en het liberale aanbeeld verpletterd. Gelovigen zeggen immers dat ik abortus 'gewoon' blijf toestaan, en de liberalen roepen moord en brand dat ik drie generaties 'baas-in-eigen-buik'-feministen in een pennenstreek ongedaan maak. Tegen de confessionelen wil ik zeggen: een kleiner kwaad mag soms geschieden om een groter kwaad te voorkomen. Zelfs de rooms-katholieke moraal laat plaats voor dodelijke pijnbestrijding, die dan louter geen 'euthanasie' meer heet, maar het wel is (over semantics gesproken!) Zelf Benedictus XVI doet aan 'kleiner kwaaad'-denken: als hij mannelijke prostitués toestaat condooms te gebruiken om SOA's niet over te dragen (Licht der Wereld, 2010).
Sterven is geen individueel 'iets'
En tegen de liebrale wil ik zeggen: sterven, hoe vroeg of laat in een leven, is nooit een individueel gebeuren dat alleen toekomt aan het autonome individuen. Ten eerste wordt steeds sterker getwijfeld aan de 'vrijheid' die het individu überhaupt toekomt (louter biochemisch gezien) en elk mens leeft en sterft in een gemeenschap, soms klein, soms groot. Maar deze afweging om te sterven is nooit alleen een kwestie van de eigen wil. Natuurlijk speelt deze wel een nadrukkelijk rol, en dat is maar gelukkig ook.
Abortus blijft afschuwelijk
De vraag blijft in hoeverre mijn stelling kan bijdragen aan een vruchtbaar debat over deze moeielijke, zeer moeilijke kwestie. Graag herhaal ik mijn conclusie uit het Trouw-artikel: Abortus is afschuwelijk. Elk mens verdient vanaf de conceptie dezelfde zorg, aandacht en ’heiliging’, zoals ieder ander op deze wereld. Helaas leven we in een gebroken wereld waar lijden en pijn (vaak) voorkomen. In sommige gevallen kan een arts, samen met de familie, besluiten dat het lijden van een ongeboren kind zo groot is dat alleen levensbeëindiging op zijn plek is.
Bron: Deze apologie is gepubliceerd op Isidorusweb.nl.
...
|
