|
Foetuspoppen en miskraambrief zetten RK Kerk zetten buiten spel
Opinie, Communicatie Online, 10-11-11; samen met Eric v.d. Berg
De rooms-katholieke kerk is sterk in het nieuws deze dagen en vooral op een hele negatieve manier. Kritisch-loyale katholieken keren zich van de kerk af of doen er meestal het zwijgen toe, terwijl meer orthodoxe katholieken hun pijlen op ‘de media' richten. De media hebben het echter niet gedaan, de kerk veroorzaakt zelf imagoschade.
 Eind september stuurde mgr. De Jong, hulpbisschop van Roermond alle Tweede-Kamerleden een brief met een plastic foetuspoppetje. Hiermee vroeg hij terecht aandacht voor de duizenden abortussen die elk jaar in Nederland worden uitgevoerd. Vooral Tweede-Kamerlid Jeanine Hennis-Plasschaert (VVD) was niet te spreken over de actie. Uit persoonlijke overwegingen twitterde zij: "Heb 'n werkelijk WALGELIJKE brief (moederschoot tot ground zero) + model v embryo ontvangen vd hulpbisschop van Roermond (De Jong) #benboos''. Dit bericht dreunde lang na, met negatief effect. De boodschap van De Jong lag allengs in de sloot en zonk naar de bodem. Ethische discussies over zaken rond leven en dood, zoals abortus en euthanasie zijn nodig. Zolang de gekozen vorm maar past.
Foetuspoppetjes
Zo niet bij het foetuspoppetje. Hierdoor blijft De Jongs boodschap onbelicht en richt alle aandacht zich op de vorm en niet op de inhoud. Als de hulpbisschop in de brief de aanslagen van 9/11 met de abortuspraktijk in Nederland vergelijken, helpt dat niet mee aan een effectieve dialoog over persoonlijke ethische vraagstukken. Een Brabantse pastoor die nu hulpbisschop is in bisdom 's-Hertogenbosch vergeleek eens tijdens dodenherdenking de abortuspraktijk met nazi-martelingen. Wat je ook moreel mag vinden van abortus, wie de Tweede Wereldoorlog of 9/11 erbij haalt, gaat publicitair voor de bijl.
'Miskraambrief'
De kwestie rond de foetus werd overigens nog recentelijk verergerd door de miskraambrief van Mariska Orban-de Haas, de nieuwe hoofdredacteur van het Katholiek Nieuwsblad. Orban schrijft deze week (eind oktober) aan het eerder genoemde kamerlid Jeanine Hennis-Plasschaert een open apologie voor de overhandigde minifoetus. "Hiermee wilde de hulpbisschop laten zien dat een foetus van tien weken geen klompje cellen is, maar al een echt klein mensje met handjes, voetjes, een neusje en twee oortjes. In uw leven heeft u meerdere miskramen gehad. Dat moet verschrikkelijk zijn geweest. Door het zien van dit kleine nepmensje, kwam bij u de pijn van uw grote verdriet om het immense verlies naar boven." Dat kan allemaal waar en oprecht zijn, maar Jeanine Hennis-Plasschaert en in haar voetspoor de hele blogosfeer, inclusief de shocklogs Geenstijl.nl en Retecool.com vielen over haar heen in een felle Twitterstorm.
Hoofdredacteur is geen moeder
De dag later haastig opgestelde persverklaring van Orbán maakte de boel maar erger. Orban: “Mijn open brief aan Tweede-Kamerlid Jeanine Hennis heeft veel reacties opgeleverd. Veel reacties lijken enkel gebaseerd te zijn op een enkele uit de context gehaald citaat en dat is jammer.” Orbans persoonlijke betrokkenheid is lovenswaardig, maar de manier waarop ze hier publicitair uiting aan geeft, getuigt niet van professioneel inzicht van de werking van media. Dat is haar aan te rekenen. Als hoofdredacteur heeft zij een andere rol dan als moeder. Ze vertegenwoordigt voor de buitenwacht de rooms-katholieke kerk. Publicitair blunderende katholieke BN’ners worden weggemaaid door de blogosfeer en de traditionele pers. Niet omdat ze inhoudelijk geen punt hebben. Ook niet omdat de lezers niet willen luisteraars of praten over een taboe-onderwerp. De boodschap komt niet over omdat het ‘zo rot de strot uitkomt’.
'Vernietigd'
Ook buiten onze contreien weet niet iedereen de juiste toon te vinden. Op 24 oktober werd een opmerkelijk bericht de wereld in geholpen. De deelnemers van de Bijzondere Assemblee van de Bisschoppensynode over het Midden-Oosten zou in haar (meestal erg saaie) einddocument gezegd hebben dat de Joden geen recht hebben om in hun land te wonen. Nota bene katholieknederland.nl, de nieuwssite van de katholieke kerk in Nederland, meldde dat "wij christenen niet kunnen spreken over het 'beloofde land' in de zin van een exclusief recht van het Joodse volk. De belofte is door Christus vernietigd. Er bestaat niet langer een uitverkoren volk."
Ingelaste persconferentie
Opmerkelijke tekst, vooral omdat dit rechtstreeks tegen het 'Israëlbeleid' van het Vaticaan ingaat, dat ook gelijk de volgende dag de schade probeerde te beperken met - wederom - een ingelaste persconferentie. Het bleek dat de locale Libanese bisschop Bustros deze antijudaïstische opmerking op persoonlijke titel had gemaakt tijdens de toelichting op de gemeenschappelijke tekst. "Alle mannen en vrouwen zijn het uitverkoren volk geworden", aldus de uit Libanon afkomstige Bustros. Of je het nu theologisch een of oneens bent met deze bisschop maakt niet uit: publicitair is de slag wederom verloren.
Litanie van mediablunders
Zo kunnen we een medialitanie samenstellen van oprecht bedoelde pogingen, maar mislukkingen. De Jong met foetuspoppetjes. Bustros met de joodse staat. Leonard met de pedopriesters. Orban met haar miskraambrief. Benedictus met de Regensburg-toespraak. Het grondpersoneel van de rooms-katholieke kerk zit ernstig gevangen in haar eigen cocon. Gelijk hebben is uitstekend, maar gelijk krijgen is belangrijker om vanuit je missionaire taak jouw product tot aan de einden van de aarde te verkondigen. Joan Hemels schreef het in zijn boek Geloven in Communicatie, dat de kerk ontkomt niet aan de wereldse wetten van de media. Dat lijkt haaks te staan aan het verkondigen van het waarheidsideaal.
Waarheidsclaim mag
Natuurlijk mag een kerk op ideologische gronden claimen dat zij de waarheid in pacht heeft. Niemand kan een kerk verwijten ideologisch bezig te zijn met een geweldige boodschap voor mensen van goede wil. Of de katholieke kerk in deze tijden zo hard op deze trommel moet slaan, is een ander verhaal. Er is zoveel schade aan de morele autoriteit, dan de kerk maar beter zich nederig en stil kan opstellen. Nu even niet over abortus en seksuele kwesties spreken, graag.
Kerk zelf verantwoordelijk
Recent zie je dat de de manier van communiceren vanuit de kerk contraproductief voor de inhoud die wordt gecommuniceerd. Hierdoor gaat het niet over de inhoud, maar over de vorm, precies het verwijt dat de kerk aan 'de media' richt. Helaas is zij er zelf verantwoordelijk voor. Dit is schadelijk, want daardoor raakt de aansluiting tussen kerk en maatschappij nog losser. De kerk, die eens een zeer grote positieve invloed had op diaconaat en maatschappelijk welzijn, zingt zich hard en soms vals los van de maatschappij en verliest grip op de mensen voor wie ze is ingesteld
Goede vormen
De verpakking moet beter. Kan ook beter. Wat zijn dan goede vormen? Voordat je je boodschap wilt brengen, moet je aandacht krijgen voor je boodschap. Dat kan op een ludieke manier, zoals met het starterspakket voor Wesley Sneijder, of op een hedendaagse manier. Het Youtube-kanaal van het Vaticaan werd uitstekend ontvangen. De wereldjongerendagen, volgend jaar in Madrid, is vol innovatie door de perfect geregisseerde inzet van sociale media. De catholica heeft behoefte aan meer professionele krachten, maar vooral echte communicators zijn: katholieke mediaspecialisten en journalisten die de harde wetten van de wereld kennen. Zij kennen de weg in medialand en kunnen bekende katholieken behoeden voor mediale uitglijders, die de waardevolle inhoudelijke boodschap laten wegschuiven onder het gesteggel over de gekozen vorm.
Bron: Dit artikel is in samenvatting gepubliceerd op Communicatie Online en is geschreven is samenwerking met Eric v.d. Berg.
...
|
