|
Brabantse pastores, weest niet bang!
Analyse/opinie, Brabants Dagblad, 02-11-10
Als de enquête van het Brabants Dagblad één ding duidelijk maakt, is het dat de Brabantse pastores worstelen met de spanning tussen leer en pastorale praktijk. Hoewel de enquête een lage respons heeft (bijna ¾ reageerde niet of afwijzend) zijn er wel degelijk enkel interessante zaken aan te wijzen.
Enkele pastores reageerden expliciet afwijzend op de enquête van het BD, de meeste andere deden hetzelfde impliciet door gewoon helemaal niet te reageren. Pastoor Hermans (Schaijk) verwoorde waarschijnlijk een breder gedragen gevoel als hij zegt dat hij dit soort dingen niet met een krant bespreekt, maar met de bisschop zelf. Mijn inziens zit achter de collectieve weigering van de Brabantse pastores nog behalve een andere reden. Natuurlijk: diepe loyaliteit speelt een rol, vooral als er vanaf 'buiten' druk wordt uitgeoefend. Pastores die onderling vaak de bisschop en hun collega's bekritiseren, vormen naar buiten één front als zij het idee hebben dat het collectief wordt aangevallen.
'Hetze'
Bovendien menen veel katholieken in den lande, vooral van meer behoudende snit, dat 'de media' een hetze tegen de katholieke kerk en haar geloofstraditie aan het voeren zijn. Dat veel bekende katholieken de publicitaire zaak van de rooms-katholieke kerk meer kwaad dan goed doen door onhandige uitspraken en eenzijdige communicatie, doet voor deze groep niet ter zake. Wat 'de katholiek' ook zegt, de betreffende journalist 'zal er wel weer mee aan de haal gaan'. De gemiddelde pastoor heeft door (eigen) schade en schande meestal wel geleerd om de kaken stijf op elkaar te houden als een journalist zich aandient, zeker van het Brabants Dagblad, dat zich de afgelopen decennia niet als 'vriend van de catholica' heeft gemanifesteerd. Daarmee snijden ze zichzelf af van een belangrijk missionair middel.
Nieuwe media
Echter: vooral de jonge pastores (die nog minder geneigd waren mee te werken dan hun oudere collega's) weten zich uitstekend van de nieuwe media te bedienen: ze bloggen en twitteren er op los. Deze 'discrepantie' is mijn inziens niet zo vreemd, aangezien de auteurs op hun eigen blogs de regie geheel in eigen hand hebben, en voor geen kritische vraag hoeven te vrezen. Zodra zij zich moeten verhouden tot een kritische journalist gaat het 'mis'.
Gelijk hebben versus krijgen
Het probleem zit 'm in deze tussen gelijk hebben en gelijk krijgen. Ik merk het zelf op mijn twitter. Als ik het publicitaire gestuntel van bekende katholieken bekritiseer, krijg ik vaak de reactie 'maar deze persoon heeft wel gelijk'. Alsof daar de discussie mee afgesloten is. De kerk mag, God zij dank, nog wel geloven in haar eigen gelijk, al doet de samenleving dat al lang niet meer. Maar als de kerk zich met de samenleving wil blijven verhouden, zal zij zich aan dit discours moeten aanpassen. Niet aanpassen in de zin van het opgeven van haar waarheidsclaim in Christus, maar wel in haar verlangen om ook gelijk te krijgen.
Focus
Natuurlijk mag pastoor Schilder de Vrijheid van Godsdienst in dit land problematiseren, maar door het stijfkoppig blijven luiden van je kerkklok op een vroeg tijdstip, focust de media-aandacht zich op het exotische element ('gek menneke is dat toch') in plaats van op de eigenlijke discussie. En als plebaan Geert-Jan van Rossem wil uitleggen dat de r-k. kerk een specifieke mening over seks en homoseksualiteit heeft, moet hij dat niet doen tijdens de preek in een overvolle Sint-Jan. Alle media-aandacht focust zich dan op de weglopende homo-demonstranten, en niet meer op de boodschap van (seksuele) trouw.
Dialoog met 'buiten' = dialoog met 'binnen'
Paradoxaal genoeg moet de kerk en haar pastores de dialoog met de buitenwereld open en authentiek voeren, juist als zij de interne eenheid (communio) willen behouden. De angst voor de buitenwereld zal alleen maar toenemen, en daarmee het wantrouwen tegen alles wat niet tot het directe eigen domein behoort. Op ten duur kan daar het bisdom en de collega-pastores bij gaan horen. Dan worden ook zij tot 'de ander' die gevreesd en aangewezen wordt. De wereldkerk wordt tot kleine eilandjes in het 'profane niets'. Het wantrouwen waarmee pastores elkaar en het bisdom soms bekijken, is een gevolg van de angst voor de buitenwereld überhaupt. Wie in open en eerlijke dialoog is met alle mensen van goede wil (en dat zijn dus ook de journalisten), kan ook beter omgaan met de verschillen in liturgie en theologie van de collega's. Wie in Rome de wereldkerk 'beziet', weet dat zij vele malen groter is dan Nederland, Brabant of een van haar dorpen of steden, maar ook veel groter dan één of twee angstige pastoors of bisschoppen. 'Weest niet bang!', zegt de Heer zelf. Een mooi motto, ook voor onze eigen Brabantse katholieken.
Bron: Dit artikel is gepubliceerd in het Brabants Dagblad.
...
|
