|
In een ander licht
Recensie, Katholieknederland.nl, 22-11-09
Uitgedaagd door de NCRV dook Neerlands troubadour Stef Bos in het boek dat hem in zijn jeugdjaren zo intens had gefascineerd, maar waarin hij later weinig meer keek: de bijbel. Deze hernieuwde kennismaking met de verhalen van zijn jeugd resulteerde in de ontroerende project-cd In een ander licht. Bos is een laatmoderne exegeet, die de oeroude verhalen van de bijbel weet te verplaatsen over tijd en ruimte naar onze eigen leven.
 De liederen bezingen universele thema's, maar wie met de bijbel bekend is herkend direct het bijbelse verhaal: van Lot, Lean, Prediker, Ruth, Job, Noach, Maria Magdalena, moeder Maria, Petrus en zelfs van God zelf. In de epiloog van het project Vlees en Bloed bezingt Bos een man van "lucht en water", die liever "een oorlog heeft dan een gewapende vrede". Deze man is het toonbeeld van menselijkheid: hij is een held en een lafaard tegelijk, die zeker weet, maar ook struikelt en valt. "Ik ben een mens // Van vlees en bloed." Wie even iets verder zoekt (of spiekt op de albumhoes natuurlijk) herkent hierin de bijbelse figuur van Petrus, man van tegenstrijdigheden. Hij is zowel de apostel die in Jezus "de Christus, de Zoon van de Levende God herkent" als degene die hem tot driemaal toe verloochent tijdens diens proces.
"Maar ik weet soms niet meer
Wat mijn woorden nog waard zijn
Weet soms niet meer Wat ik hier zoek."
Vlees en bloed
Het stramien is duidelijk. Bos hertaalt de bijbelse figuren tot mensen van 'vlees en bloed', tot herkenbare voorgangers in de duisternis van het leven. Wie beter weet, herkent de bijbelse figuren die Bos inspireerden, en wordt getroffen door de blijvende kracht van de oeroude overlevering. Vooral de 'verborgen' verhalen van sterke bijbelse vrouwen weet Bos schitterend aan de oppervlakte te krijgen. In het lied Wat moet ik hier nog treurt Jacobs eerste vrouw Lea om haar verloren geliefde.
"Wij leven langs elkaar
Jij weet niet wie ik ben
Jouw ogen zoeken naar een ander
Als je naar mij kijkt
Je raakt me niet meer aan."
Lea voelt zich gepasseerd door Jacobs tweede vrouw Rachel (nota bene Lea's zuster), zijn enige echte liefde. Bos verweeft bovendien een andere bijbelse passage in dit lied, namelijk die waarin Jacob in de nacht vecht met de engel van God, aan de rivier de Jabbok. Lea denkt echter dat Jacob haar bedroog:
"Je hebt gezocht naar jezelf
Zeg je
Tot het einde van de nacht
En je gelooft je eigen leugens
Alsof je denkt
Dat ik niet weet met wie jij was
Wat doe ik hier nog
Wat houdt mij hier vast.."
Maria & Maria
Nog meer onder de huid kruipen de liederen van de twee Maria's. Het lied van Maria Magdalena (Zoals Licht) is een afscheidsserenade voor haar gestorven geliefde. De ontmoeting met Jezus brak haar leven open.
"Jij viel zoals licht
In mijn leven naar binnen
De zon door de ramen
Aan het begin van de dag"
Maar dezelfde liefde die Maria deed opbloeien, was de reden voor Jezus' val (aldus Bos). Hij vloog als de Griekse Icarus met zijn vleugels van was en veren te dicht bij de zon en viel te pletter. Jezus' liefde (van en tot) is echter geen vrijblijvende romantische zonsondergang, maar brandt en schuurt de huid open.
" Ik heb niemand gekend
Die mij zo heeft ontwapend
Ik heb niemand gekend
Die mij zo heeft verwond"
Dan brengt Maria haar geliefde een laatste eer. Met een gefluisterde 'slaap zacht' kust zij haar Heer vaarwel. Direct na haar komt die andere Maria, Jezus' moeder. In het lied dat treffend Pieta heet - een verwijzing naar de overbekende scène waarin Maria haar dode zoon in haar armen heeft - huilt zij om de dood van haar zoon. In gedachten kan zij hem nog zien spelen in de kamers van hun huis, ze kan zijn stem nog horen.
" En ik verlang naar de dagen
Dat je niets en niemand was
Te klein om heel de wereld
Te veroveren
Ik zou mijn leven geven
Om nog een keer voor een dag
Het licht te zien in jouw ogen"
Moeders verlangen niet hun kinderen als held te zien, vooral niet omdat helden de neiging hebben niet oud te worden en niet met hun schoenen uit te sterven. Wederom is Bos in staat om een algemeen aansprekend drama te componeren, waar iedereen zich gemakkelijk in kan herkennen. De kenners zullen de bijbelse verhalen herkennen. Bos lijkt een moderne exegeet, die de oude verhalen van nieuwe betekenis voorziet door de afstand van tijd en ruimte te overwinnen. Een echte aanrader!
De liedjes werden opgenomen met het Metropole Orkest (o.l.v. Jules Buckley), Frank Boeijen, Fernando Lameirinhas en Jackobond. De arrangementen werden geschreven door Bob Zimmerman, Jules Buckley, Jurre Haanstra, Vladimir Nikolov en Erik van der Wurff. Het bijbehorende boekje (56 pagina's!) is schitterend gemaakt en geheel ontworpen door de Zuid-Afrikaanse kunstenares Varenka Paschke.
Bron: Deze recensie is gepubliceerd op Katholieknederland.nl. |
