|
'Ongastvrijheid kan geen kerk zich permitteren'
Artikel, Friesch Dagblad, 18-03-09
"Klagen dat mensen de kerk niet weten te vinden, zet weinig zoden aan de dijk. Laten we ophouden met verstoppertje spelen en doen waartoe we als parochies en gemeenten geroepen zijn.” Dat zei Henk van Hout op een symposium over de ‘Gastvrije parochie’.
"We zijn geroepen God in het licht zetten, het evangelie van heil onder de mensen brengen en de Geest van God ruim baan te geven”, sprak Henk van Hout. Hij is directeur van LUCE / Centrum voor Religieuze Communicatie, dat eind vorige week het symposium ‘Gastvrije parochie’ hield in Utrecht. De belangstelling voor het thema was groot. Met tachtig deelnemers was het uitverkocht en veel belangstellenden moesten worden teleurgesteld.
Onderwerp van de bijeenkomst was de metafoor van de kerk als ‘herberg’: een plek voor zinzoekers, voor mensen die hun verhaal kwijt willen, voor jongeren op doorreis, voor ieder die behoefte heeft aan woorden van hoop, geloof en liefde. Een van de sprekers was theoloog dr. Jan Hendriks, een vurige pleitbezorger van een gastvrije geloofsgemeenschap in Nederland. "Je moet de bioscoopzaal zo inrichten dat de film het beste tot zijn recht komt. Voor een parochie betekent dat: niet alleen de gastheer spelen voor de ‘buitenstaanders’, maar ook jezelf als gast van de Heer beschouwen."
In de Benedictijnse spiritualiteit is gastvrijheid een van de allergrootste deugden, aldus Hendriks. "In elke vreemdeling wordt Jezus zelf ontvangen. De gast staat dus in hoog aanzien."
Groter dan de parochie
"Die gastvrijheid mag zich echter niet beperken tot het kerkgebouw”, stelde Cees de Groot, praktisch theoloog van de Faculteit Katholieke Theologie, waaraan het instituut LUCE/CRC verbonden is. "De kerk is immers groter dan de parochie. De Rooms-Katholieke Kerk bestaat onder meer uit bisdommen en kerkprovincies, maar veel belangrijker ook uit verenigingen, religieuze ordes, instituten en stichtingen. Ook die dienen gastvrij te zijn."
"De parochie is een ‘gemengd sociaal verband’”, aldus De Groot. "Dat betekent dat de kerk tegelijkertijd zowel een organisatie als een religieuze gemeenschap en een maatschappelijke beweging is. Juist in de dynamiek tussen deze elementen bouwt de parochie zichzelf op."
Kwaliteit
Of je nu de gastvrijheid beschouwt als hoogste goed in zichzelf (Hendriks) of als middel om de leeglopende kerken eindelijk weer eens vol te krijgen, het succes hangt af van kwaliteit. Op dit punt zijn de tv-presentator en auteur Leo Fijen en theoloog en communicatiedeskundige Laetitia van der Lans het roerend met elkaar eens. Beiden illustreerden aan de hand van praktische voorbeelden dat kwaliteit onontbeerlijk is voor elke gastvrije parochie.
Fijen interviewde in de afgelopen vijftien jaar talloze ‘gewone’ parochianen (gebundeld in zijn boek Het wonder van Maartensdijk leeft verder, Ten Have). Als een chroniqueur van les petites histoires van het moderne parochieleven schetst hij soms ontroerende, soms rauwe verhalen van nieuwkomers en terugkomers. Fijens parochianen zijn voorbij de verlegenheid om God ter sprake te brengen. "We moeten informele leiders herkennen, collectieve evenementen als de Wereldjongerendagen koesteren, en vooral investeren in kwaliteit. Mensen komen soms maar één of twee keer in hun volwassen leven in de kerk. Als je ze dan niet kan raken met een verzorgde liturgie en een open en warme handdruk van de pastoor, ben je ze voorgoed kwijt."
Laetitia van der Lans viel Fijen bij. "Geen enkele kerk kan het zich permitteren om ongastvrij te zijn, noch vanuit haar goddelijke opdracht noch vanuit haar eigen bestaan. Het is Jezus zelf die ons opdraagt voor iedereen open en vol liefde te zijn. En zonder een ‘open-deuren-mentaliteit’ verdwijnt de parochie volledig."
Van der Lans is verantwoordelijk voor een succesvol communicatieproject in het verband Zuid-West Saland. Ze richtte een laagdrempelig parochieblad en website op, ’t Zout, die mensen wil verleiden. "Vandaar dat we de pastoor het eerste exemplaar hebben laten aanbieden in een lingeriezaak."
Lingerie en geloof, beiden moeten verleiden, wil ze maar zeggen. Vanuit haar praktijkervaring weet ze echter hoe weerbarstig de praktijk is: "Het pastoraal team heeft elkaar niet uitgezocht, maar zit min of meer met elkaar opgescheept, met alle spanningen van dien." Ze somde op: "De terreur van kerkkoren, tegenwerkende vrijwilligers, druk op de agenda en het slechte imago van de wereldkerk belemmeren allemaal het functioneren van een parochie."
Jonge gelijkgestemden
De deelnemers waren enthousiast over de oecumenische dimensie die door Klaas van der Kamp in de discussie werd gebracht. De secretaris van de Nederlandse Raad van Kerken vertelde over zijn ervaringen met de jonge ‘ambassadeurs’ van de Raad.
"We hebben jongvolwassen mensen gevraagd om ons klankbord te zijn. Het blijkt dat deze jongeren geen behoefte te hebben zich als ‘katholiek’ of ‘protestants’ te afficheren, ze zoeken naar gelijkgestemden om samen na te denken over de scharniermomenten in het leven. Rond geboorte, relaties en dood bestaat de behoefte hun eigen verhaal te spiegelen aan dat van anderen en aan het Grote Verhaal van het christendom.”
Bron: Dit artikel is gepubliceerd in Friesch Dagblad. |
