|
Bewust leven
Artikel, rkkerk.nl,28-02-09
Wie ‘bewust leven’ zoekt via internet komt zo’n anderhalf miljoen hits tegen. Vaak gaat het over spiritualiteit, positive thinking en mind styling, maar net zo goed over bewust koken, bankieren of vrijen. De mooiste vond ik die van een verzekeringsmaatschappij. De ‘Bewust-leven-uitvaartpolis’: wie bewust gezond leeft, verdient volgens hen een lagere premie. Heeft de verzekerde een gezond gewicht en rookt hij niet, dan krijgt hij een extra lage premie.
 Hilarisch natuurlijk, die verzekering, maar het zette mij wel aan het denken: bewust leven met het oog op je onvermijdelijke overlijden. Bewust leven om goed te sterven. De meeste verhalen over bewust leven gaan over het hier en nu. Hoe je beter in je eigen vel kan komen te zitten, een gelukkige relatie kan opbouwen of de aarde zo min mogelijk kan belasten. Allemaal hier en nu. Maar die gekke uitvaartpolis wijst wel op een eeuwenoud christelijk idee, waarbij het bewuste – of ‘goede’ – leven alles met je eigen dood te maken had. Bewust leven is bewust sterven.
Vuur
Dat klinkt misschien wel een beetje zwaar en somber, terwijl we toch juist optrekken naar het Hoogfeest van Pasen. We vieren de opstanding van Jezus uit de dood. De triomferende melodie van Händels Messiah krijg ik al weken niet uit mijn hoofd. Maar voordat Jezus kon verrijzen, moest hij wel eerst sterven. Goede Vrijdag – ingeklemd tussen de haast vergeten Witte Donderdag en het vuur van de Paaswake – heeft alleen nog de Matthäuspassion om tot ons te spreken, in meezingversies of in Nederlandse vertaling van Jan Roth.
Pasen
Tijdens mijn theologiestudie kreeg ik ingeprent dat er geen Kerstmis kan bestaan zonder Pasen. Als Jezus immers in de dood was gebleven, wie had dan nog om zijn geboorte gemaald? En zonder Kruis bestaat er geen Opstanding, zonder Goede Vrijdag geen Pasen. Zonder Passion geen Halleluia.
Hier en nu
Hoe bereid jij je voor op jouw eigen dood? Door gezond te eten, zo bewust mogelijk te leven? Dat ligt er natuurlijk aan wat je verwacht. Als na de dood het grote niets volgt, dan concentreer jij je op het hier en nu. Inderdaad bewust eten, bewust boodschappen doen, bewust op vakantie gaan. Maar als je na de dood toch iets verwacht van Gods heerlijkheid, betekent dat dan het afzweren van het hier en nu?
Sterven
Volgens de evangelisten wist Jezus dat hij zou sterven. “Wanneer ik van de aarde omhoog geheven word, zal ik iedereen naar mij toe halen,” zegt hij zelf (Joh. 12,33) Maar hij leefde er niet naar. Hij en zijn leerlingen aten en dronken zoveel dat critici verzuchtten: “De leerlingen van Johannes vasten dikwijls en zeggen hun gebeden, zoals ook de leerlingen van de Farizeeën doen, maar die van u eten en drinken maar.” (Luc. 5,33) Tegelijkertijd trok hij zich vaak terug in de stilte om te bidden.
Haast
Jezus’ optreden heeft iets gehaast. Je ziet hem door de ogen van de evangelisten van dorp naar dorp hollen om zoveel mogelijk mensen te bereiken. Zijn rustperiodes zijn kort en hij wordt vaak gestoord. Zijn leerlingen proberen hem te weerhouden naar Jeruzalem te gaan, maar hij laat zich niet afleiden: Dit is de weg die ik gaan moet. Tegelijkertijd trok hij zich vaak terug in de stilte om te bidden.
Aanraken
Overal waar hij komt, raakt hij mensen aan. Door zijn aanraking verandert het leven drastisch. Niemand blijft onbewogen als God zelf langskomt. Je kan je voorstellen dat het hem soms overweldigt. In een mooie scène uit Jesus Christ Superstar komen de zieken uit de holen van de woestijn en omsingelen Jezus tot hij uitroept: “Het zijn er teveel!” Dan trok hij zich terug in de stilte om te bidden.
'Abba!'
Bewust leven in de christelijke zin van het woord, wordt belichaamt door het leven van Christus zelf. De God die mens wilde worden, laat zich het eten en drinken goed smaken. Hij steekt de armen uit de mouwen, zijn blik op zijn doel gericht. Maar steeds is er die (korte) pauze, waarin hij met zijn Vader spreekt en nadenkt over waar hij mee bezig is. Vol goede moed is hij vaak, maar soms ook vertwijfeld, zoals in de Hof van Olijven: “Abba, Vader, voor u is alles mogelijk, neem deze beker van mij weg.” (Mar. 14,36)
'Memento Mori'
Jezus is zich bewust van zijn dood, maar tegelijkertijd beleeft hij zijn leven daardoor des te intenser. Memento mori betekent niet alleen dat je de gestorvenen moet gedenken, maar vooral ook je eigen dood. Dit besef van eindigheid en sterfelijkheid leidt niet tot apathie, lusteloosheid of fatalisme. Jezus verlangde er niet naar te sterven, hij vreesde zijn noodlot. ‘Gedenk dat gij stof zijt en tot stof zult gij wederkeren.’ Vergeet in deze Vastentijd niet te sterven, maar vooral ook niet om te leven.
Bron: Dit artikel is gepubliceerd op rkkerk.nl.
...
|
